ارزیابی شاخصهای موثر در گردشگری خلاق (نمونه موردی: شهر زنجان)

نویسندگان
الیاس مودت 1
مژگان اسدی 2
1 دانشیار گروه شهرسازی، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول، ایران
2 کارشناسی ارشد طراحی شهری، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول، ایران
چکیده
توسعه گردشگری نسل سوم بخشی از یک تغییر کلی به سمت توسعه مکان‌های جذاب برای زندگی، کار و بازدید مردم است که این ارتباط روبه‌رشد جایگزین توسعه صنعت گردشگری خلاق را تشویق می‌کند لذا گردشگری خلاق به گردشگران اجازه می‌دهد مهارت‌ها و استعدادهای خلاقانه خود را از طریق تماس با مردم محلی و فرهنگ آن‌ها توسعه دهند. پژوهش حاضر دارای ماهیت توسعه‌­ای کاربردی می‌باشد و از نظر روش تحقیق به‌صورت میدانی، پرسشنامه و روش کتابخانه‌ای صورت گرفته است که هدف کلی بررسی پتانسیل‌های گردشگری خلاق در شهر زنجان می‌باشد. همچنین جهت تحلیل اطلاعات تعدادی از مناطق شاخص و جاذب گردشگر به طور هدف‌مند انتخاب گردیده است. ویژگی‌­هایی که موجب افزایش یا کاهش بهره‌مندی از امکانات گردشگری گشته­‌اند، به صورت پیمایشی و از طریق پرسشنامه و مشاهده عینی جمع‌آوری گردیده و در نهایت داده‌های حاصل از پرسشنامه به وسیله SPSS و AHP تحلیل گردیده است. نتایج تحقیق نشان داده است در شاخص اجتماعی متغیر بازاهای سنتی با وزن ۰.۵۲۸، در شاخص اقتصادی ایجاد میادین پویا و خلاق با وزن ۰.۲۲۰، در شاخص کالبدی تجربه‌ی تولید صنایع دستی و فروش محصولات مرتبط با وزن ۰.۲۹۲ و تجربه طبخ غذا توسط گردشگران و برگزاری جشنواره‌های غذا و آش هر دو با وزن ۰.۱۸۱ به عنوان مهم‌ترین معیارهای موثر در ایجاد خلاقیت گردشگری و توسعه این صنعت در شهر زنجان شناخته شدند. در بین تمامی شاخص و متغیرهای شاخص مورد مطالعه متغیر اجتماعی با وزن نهایی ۰.۵۶۵ و کسب رتبه اول دارای بالاترین نمره نهایی عنوان مهم ترین معیارهای موثر در ایجاد خلاقیت گردشگری دارا می‌باشد. در انتها با استفاده از مولفه‌های برتر خلاقیت شهر زنجان ارائه برنامه و طرح پیشنهادی صورت گرفته است.
کلیدواژه‌ها
گردشگری
نسل سوم
خلاقیت
زنجان

عنوان مقاله English

Investigation of the role of creativity index in the formation of the third generation of tourism (Case study: Zanjan city)

نویسندگان English

elias mavedat 1
mojgan asadi 2
1 Assistant Professor of Urbanization, Jundi-Shapur University of Technology, Dezful, Iran
2 Master of Urban Design, Jundishapur University of Technology, Dezful, Iran
چکیده English

The development of third-generation tourism is part of a general shift towards developing attractive places for people to live, work and visit, and this growing connection encourages the development of the creative tourism industry. Therefore, creative tourism allows tourists to develop their creative skills and talents through contact with local people and their culture. The present study has an applied developmental nature and in terms of research methods, it was conducted in the form of fieldwork, questionnaires and library methods, with the overall aim of investigating the potential of creative tourism in the city of Zanjan. Also, a number of prominent and attractive tourist areas were purposefully selected for data analysis. The characteristics that have increased or decreased the use of tourism facilities were collected through a survey, questionnaires and objective observation, and finally the data from the questionnaire were analyzed using SPSS and AHP. The results of the research have shown that in the social index, the variable of traditional markets with a weight of 0.528, in the economic index, the creation of dynamic and creative squares with a weight of 0.220, in the physical index, the experience of producing handicrafts and selling related products with a weight of 0.292, and the experience of cooking food by tourists and holding food and soup festivals, both with a weight of 0.181, were recognized as the most important effective criteria in creating tourism creativity and developing this industry in the city of Zanjan. Among all the indicators and variables of the studied index, the social variable with a final weight of 0.565 and obtaining the first rank has the highest final score as the most important effective criteria in creating tourism creativity. Finally, using the superior components of Zanjan city's creativity, a proposed program and plan have been presented.

کلیدواژه‌ها English

tourism
Third Generation
creativity
Zanjan
بابائی، روشن و موسوی، نرجس. (1393). گردشگری خلاق، انتشارات جوانان، گیلان.
Authenti City. (2008). Creative City Planning Framework A Supporting Document to the Agenda for Prosperity: Prospectus for a Great City
برندگی، بدری و داریوش نعمتی. (1391). گردشگری خلاق، راهی به سوی توسعه. اولین همایش ملی و طبیعت گردی ایران زمین.
Bang, D. (2019). A Classification of Tourists in Creative Tourism, Tourism Management. 42, 248-259.
رحیمی، محمد، و فاطمه پازند. (1395). الگوی گردشگری خلاق شهری در ایران با استفاده از مدل تحلیل سلسله مراتبی، فصلنامه علمی پژوهشی ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 3(6)، ص 97-124.
Canavan, B. (2016), Tourism culture: Nexus, characteristics, context and sustainability, Tourism Management, 53, 229-243.
رحیمی، محمد؛ مرد علی، محسن و عبدالرسول، فلاح زاده. (1392). شهر خلاق مبانی نظری و شاخص‌ها، تهران: مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران.
CREDIT, F. (2008). THE CREATIVE CITY PLANNING FRAMEWORK IS A SUPPORTING DOCUMENT FOR THE ORGANIZATION.
شفیعی، زاهد؛ فیروزه، فرخیان و لیلا، میرقدر. (1393). اصفحان به عنوان شهر خلاق صنایع دستی با رویکرد توسعه گردشگری، فصلنامه علمی-پژوهشی و بین المللی انجمن جغرافیای ایران، 12(43)، 278-251.
DCMS (1998). The experience economy. Boston: Harvard Business School Press.
عینالی، جمشید؛ محمدی، یگانه و قاسملو، حسن. (1398). نقش گردشگری خلاق در توسعه پایدار مناطق روستایی(مطالعه موردی روستاهای تاریخی فرهنگی شمال غرب کشور)، نشریه پژوهش و برنامه ریزی روستایی، دوره 8، شماره2، صص19-39.
DE CASTRO, C. (2012). NEW TECHNOLOGY AND CREATIVE TOURISM A CASE STUDY FOR THE CITY OF PORTO, M.SC. THESIS, SCHOOL OF ARTS, PORTUGUESE CATHOLIC UNIVERSITY.
فیروزفر، مرضیه؛ قادری، اسماعیل؛ محمود زاده، سید مجتبی و حسینی، سید علی. (1401). شناسایی و ابعاد بخش گردشگری خلاق مورد مطالعه شهر مشهد به عنوان شهرجهانی گوهر سنگ ها، مجله جغرافیا و توسعه ناحیه ای، دوره 20، شماره 38.
Duxbury, N. (2020). Towards a research agenda for creative tourism: developments, diversity, and dynamics. In Duxbury, N. & Richards, G. (Eds.), A Research Agenda for Creative Tourism. Cheltenhan: Edward Elgar Publishing.
قربانی، رسول؛ فریدون، بابایی اقدم، حیدری، رحیم. (1400). ارزیابی شاخص‌های شهر خلاق در ایجاد گردشگری خلاق مطالعه موردی خوی، نشریه پژوهش های جغرافیای انسانی، دوره 53، صص 1509-1522.
FLORIDA, R. L. (2014). CITIES AND CREATIVE CLASSES. LONDON: ROUTLEDGE.
کیکاوسی، زهرا. (1392). تجدید حیات قسمتی از محله موردستان، طراحی مجموعه گردشگری با رویکرد توسعه خلاق، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شیراز.
GU, X. (2014) CULTURAL INDUSTRIES AND CREATIVE CLUSTERS IN SHANGHAI. CITY, CULTURE AND SOCIETY, 5 (3), 123-130.
معتمد، مژگان. (1398). بررسی ظرفیت ها و پتانسیل های شکل گیری گردشگری خلاق و بکارگیری آن در نمونه موردی قزوین، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه قزوین.
Kakiuchi, E. (2016). Culturally creative cities in Japan: Reality and prospects. City, Culture and Society, 7(2), 101-108.
مودت، الیاس. (1400)، سنجش شبکه برندسازی بافت تاریخی شهرها با رویکرد گردشگری مطالعه موردی شهر دزفول، فصلنامه گردشگری شهری، دوره 8، شماره 4، صص 13-27.
KANWAN, B. (2016). TOURISM CULTURE: LINKAGE, CHARACTERISTICS, BACKGROUND AND SUSTAINABILITY, TOURISM MANAGEMENT, 53, 229-243.
نکوئی، الهه و کریمیان، مریم (1401). تحلیل ابعاد اقتصادی – اجتماعی توسعه پایدار مبتنی بر گردشگری خلاق مورد مطالعه شهر زابل، نشریه توسعه پایدار شهری، شماره6، صص 85-106.
Landry, C. (2008). The creative city. Vol. 12, Demos.
LANGE (2012). FIELD CONFIGURATION EVENTS: CULTURE CREATORS, SPACE AND PROFESSIONALISM IN BERLIN MM NIEUWS NO. 2, PP. 26-27.
LONG, P. AND MORPETH, D. (2016). TOURISM AND THE CREATIVE INDUSTRIES: THEORIES, POLICIES AND PRACTICE, ROUTLEDGE, LONDON.
LUCIA, M. AND TRUNFIO, M. (2018). THE ROLE OF THE PRIVATE ACTOR IN CULTURAL REGENERATION: HYBRIDIZING CULTURAL HERITAGE WITH CREATIVITY IN THE CITY, CITIES, 82 (2018), PP. 35-44
Maitland, R., & Smith, A. (2014). Prosuming creative urban areas. Evidence from East London. Annals of Tourism Research, 44, 227-240.
MITLAND, R. (2008). RELAXATION AND DAILY LIFE: THE CHARM OF NEW AREAS OF LONDON FOR VISITORS. INTERNATIONAL JOURNAL OF TOURISM RESEARCH, 10, 15–25.
MYZEL, E. (2009). FILLING THE GAP BETWEEN ARTIST AND TOURIST. IN R. WURZBURGER, T. AEGESON, A. PATTAKOS, & S. PRATT (EDS.). CREATIVE TOURISM. A UNIVERSAL CONVERSATION (PP. 171-182). SANTA FE: SUNSTONE.
Pappalepore, I. (2014). Prosuming creative urban areas. Evidence from East London. Annals of Tourism Research, 44, 227-240.
Rabbiosi, C. (2015). Renewing a historical legacy: Tourism, leisure shopping and urban branding in Paris. Cities, 42, 195-203.
Richards, G. (2006). Creativity and Tourism: The State of the Art. Annals of Tourism Research, Vol.: 38, No.: 4, pp.: 1225–1253.
RICHARDS, G. (2020). DESIGNING CREATIVE PLACES: THE ROLE OF CREATIVE TOURISM, JOURNAL ANNALS OF TOURISM RESEARCH, VOLUME 85
Richards, G. and Marques, L. (2012). Exploring Creative Tourism. Special Issue of the Journal of Tourism Consumption and Practice (Volume 4 No.2).
RICHARDS, J. (2011). CREATIVITY AND TOURISM: THE STATE OF ART. YEARBOOK OF TOURISM RESEARCH, VOLUME: 38, ISSUE: 4, PP. 1225-1253.
UNCTAD, (2010). Creative, Economy-2010. United Nations. /ccc/presentations/sasaki.pdf٠٩١٠http://www.japan.uni-muenchen.de/download/wise.
VANOLO, A. (2015). THE IMAGE OF THE CREATIVE CITY, EIGHT YEARS LATER: TURIN, URBAN BRANDING AND THE TABOO OF THE ECONOMIC CRISIS. CITIES, 46, 1-7.
YUZKO, O.K. AND ORHAN, I. (2010). A MODEL PROPOSAL ON THE USE OF CREATIVE TOURISM EXPERIENCES IN CONGRESSIONAL TOURISM AND CONGRESSIONAL MARKETING MIX, PASSOS. PATRIMONIO JOURNAL OF TOURISM AND CULTURE, 8 (3), VOL. 8 (3), P 105-113.